Menso Groeneveld

Ik vind het behoorlijk opwindend om in een echt kunstenaarsatelier op bezoek te gaan. Van tevoren heb ik al het nodige werk van Menso Groeneveld (1970) op Instagram bekeken. Daar werd ik enthousiast over zijn intense kleurgebruik, dat een effect van elektrische geladenheid creëert, en zijn schimachtige, witte lijnen en figuren, die me aan röntgenbeelden doen denken. ‘Mijn werk gaat niet zozeer over iets concreets,’ vertelt Groeneveld me echter. Much To Do About Nothing was dan ook de titel van zijn meest recente expositie. ‘Mijn schilderijen wekken de indruk van een theater waar van alles plaatsvindt, maar in de kern gaat het om muziek, om een gebeuren dat niet in woorden te vangen is. Bovendien wil ik een gevoel van immense ruimtelijkheid creëren in mijn doeken, zodat je er als kijker ingezogen wordt. Dat doe ik door vele lagen over elkaar aan te brengen, alsof je op een kruising staat van verschillende werelden.’

Mijn voorkeur gaat uit naar de schilderijen waarin Groeneveld een meetkundig perspectief combineert met schijnbaar organische en kosmische processen, zodat natuur en technologische constructie innig met elkaar verstrengeld zijn. Drie dagen in de week werkt Groeneveld als data-analist bij de Gemeente Amsterdam, waar hij wiskundige berekeningen en modellen maakt. Hij heeft dan ook vóór zijn opleiding aan de Rietveld Academie een universitaire graad in de econometrie behaald. Daartegenover staat echter zijn gevoeligheid voor het numineuze en zijn liefde voor traditionele schilderkunst (van El Greco tot Caspar David Friedrich) en klassieke muziek (van Monteverdi tot Mahler). Wanneer je onverwachts een experimentele annunciatie tussen zijn schilderijen aantreft, word je als kijker steeds alerter op die sluimerende religieuze dimensie.

Een ander thema dat ik in Groenevelds oeuvre ontwaar is eenzaamheid, verbeeld door donkere luchten, onherbergzame vlaktes en verlaten figuren. Gepassioneerd schilderen is een behoorlijk eenzame bezigheid, zo krijg ik de indruk. Want hoewel Groenevelds werkruimte in een bedrijvig ateliercomplex gelegen is, lijkt men elkaar maar zelden onderling te bezoeken. De kunstenaar gaat vooral de dialoog aan met zijn eigen gevoelsleven en met de doeken die rondom hem tegen de muren staan gestapeld. In mijn beleving vormen sommige taferelen van Groeneveld een reflectie op het kunstenaarschap. Het steeds terugkerende, eenzame tentje is dan een verwijzing naar het atelier, en in het schilderij van een bootje zie je hoe een kunstenaar-voerman andere eenzame avonturiers begeleidt naar een mysterieuze wereld aan de overzijde.