Religie en genot

Toen ik als streng atheïstisch opgevoed meisje het christendom ontdekte, vond ik sommige aspecten daarvan een verademing. De wereld is een schepping van God, zegt die religie, dus vier de schoonheid ervan! De wereld is een tranendal, wordt er tegelijk gezegd, want zolang je leeft, ben je afgescheiden van God en moet je zwoegen om je staande te houden te midden van zwoegende, niet zelden elkaar tegenstre-vende anderen. Kortom: het leven is fantastisch en het leven is afschuwelijk tegelijk. De christelijke traditie kent evenzovele lofzangen als klaagzangen – voor iedere stemming wat wils. Daarmee biedt het tegenwicht aan de druk die velen vandaag de dag voelen om altijd gelukkig te zijn. Ontslagen te worden van die eis kan erg prettig en ontspannen zijn, en eerlijk.

Maar hé, met al die ruimte voor het lijden komt binnen het christendom – zoals bij de meeste religies – het genot in de verdrukking, vooral binnen de strenge varianten ervan. Je mag genieten van de schoonheid van de wereld, zegt kerkvader Augustinus, maar alleen als je daarbij tegelijkertijd beseft dat die schoonheid afkomstig is van God. Een genotservaring waarin God geen rol speelt of naar de achtergrond verdwijnt, leidt af van het allerhoogste en maakt dat je je gaat hechten aan iets aards, iets wankels en sterfelijks dus. Beter is het om onophoudelijk op de eeuwigheid geconcentreerd te blijven en voortdurend te beseffen dat het aardse iets voorbijgaands is, iets relatiefs. Omdat zintuiglijke genoegens minder ruimte voor Gods luister laten dan intellectuele, kun je beter van poëzie of filosofie genieten dan van seks, lekker eten of mooie muziek, genoegens die zo direct zijn dat er buiten de zintuiglijke sensatie zelf weinig anders bestaat.

En daarin verkies ik dan toch ons hedendaagse hedonisme boven het christelijke perspectief. Natuurlijk, genot moet niet ontaarden in verslavingen of excessief, milieuvervuilend consumptiegedrag. Het genot van de één mag niet ten koste gaan van de waardigheid van de ander, het welzijn van dieren of de balans in de natuur. Maar an sich is genot een herinnering aan de schoonheid van het leven, en het kortwieken ervan zou even vernietigend en kortzichtig zijn als het onderdrukken van verdriet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s