Zangstem als gave

Niet-klassieke zangers zingen meestal met een stem die relatief dichtbij hun praatstem ligt, en niet – zoals de stem van een sopraan of bas – een octaaf hoger of lager is dan hun stem in het dagelijks leven. Maar een zo gewone klank is niet vanzelfsprekend luisterwaardig; de meestal loepzuivere, krakerig-zoete stemmen van veel hedendaagse zangeressen lijken bovendien behoorlijk op elkaar, waardoor je de één al snel met de ander verwart. (Ook hun gepolijste barbiegezichtjes en kapsels zoals in shampooreclames helpen niet mee.) Om de zang interessanter, ja, ‘unieker’ te maken, wordt er soms – door een knijpend keeleffect – een soort snerp of heesheid gecreëerd, of een licht hijgen omgeeft de gezongen klanken. Ook dat is inmiddels niet heel onderscheidend meer, en een gemanipuleerde stem klinkt weinig geloofwaardig.

Soms worden er echter mensen geboren met een stem die van nature expressief is en geschikt om melan- cholie en verlangen te verklanken. Zo iemand is in mijn oren Joan Baez, vooral bekend omdat ze de vrien- din van Bob Dylan is geweest. Zij en hij zongen allebei over mensen aan de zelfkant van de samenleving, daklozen, criminelen en prostituees, en over de liefde. Bij hem heb ik echter altijd het idee dat het knau- wend spuwen van woorden een trucje werd om zijn muziek rauwer en recalcitranter te laten klinken. In de liedjes van Baez overheerst daarentegen geen politiek geladen boosheid, maar een weemoedig, warmbloe- dig soort lyriek, versterkt door een subtiel vibrato. Beluister eens haar doorleefde House of the Rising Sun, over het lot van een meisje dat ‘young en foolish’ was, of het droevige Queen of Hearts (‘Young men are plenty, but sweethearts few’), of het beroemde There but for Fortune, over hoezeer wijzelf op de gevangene, dakloze of dronkenlap lijken, die eens een doodgewone, opportunistische jongere is geweest. Baez roept er met haar nummers toe op de poëzie op te merken van zelfs het meest tragische lot, en naar eenieder te kijken met een blik vol warmmenselijkheid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s